1

Sejarah Ribena bermula pada tahun 1938 di England. Dr Vernon Charley, seorang saintis yang berkhidmat di Universiti Bristol, membangunkan sirap blackcurrant selepas mendapati bahawa buah blackcurrant secara semula jadi kaya dengan vitamin C. Minuman ini pada asalnya dihasilkan oleh H.W. Carter & Co. di kawasan Bristol.1

Nama “Ribena” diambil daripada Ribes nigrum, iaitu nama botani bagi tumbuhan blackcurrant.

Produk asal Ribena berbeza ketara berbanding minuman sedia diminum yang dikenali hari ini. Pada peringkat awal, ia merupakan sirap atau pati blackcurrant pekat yang perlu dibancuh dengan air sebelum diminum.

Salah satu bab terpenting dalam sejarah Ribena berlaku semasa Perang Dunia Kedua. Ketika itu, Britain menghadapi kekurangan bekalan makanan termasuk buah-buahan segar. Memandangkan blackcurrant merupakan sumber vitamin C yang penting, sirap blackcurrant Ribena menjadi sebahagian daripada usaha kerajaan British untuk membekalkan vitamin C kepada kanak-kanak.

Ribena telah diedarkan secara percuma kepada kanak-kanak dan ibu mengandung, sekaligus mengukuhkan reputasi awalnya sebagai minuman berkhasiat yang mesra kanak-kanak, bukannya sekadar minuman ringan biasa.1

Sejarah ini amat penting kerana ia mewujudkan kaitan yang berkekalan antara Ribena dengan kanak-kanak, keluarga, vitamin C dan zaman kanak-kanak di Britain.

Selepas tamatnya peperangan, permintaan terhadap Ribena meningkat mendadak sehingga kemudahan pengeluaran asal di Bristol tidak lagi mencukupi. Sebuah kilang baharu telah dibina di Coleford dalam Forest of Dean, Gloucestershire, dan pengeluaran dimulakan di sana pada tahun 1947. Pengeluaran Ribena masih berterusan di tapak Coleford sehingga hari ini.

Lokasi ini mempunyai kepentingan khusus kerana Forest of Dean juga berkait rapat dengan pengasas Ribena, Dr Vernon Charley. Jenama ini menganggap fasiliti Coleford sebagai salah satu pautan fizikal yang masih kekal dengan asal usulnya.

Ribena beransur-ansur berubah daripada peranannya sebagai sirap kaya vitamin C semasa perang kepada minuman pengguna arus perdana. Pada tahun 1955, perniagaan ini telah diambil alih oleh Beecham Foods Limited. Beecham kemudiannya menjadi sebahagian daripada sejarah korporat yang akhirnya membawa kepada pembentukan GlaxoSmithKline (GSK).

Di bawah pemilikan syarikat barangan pengguna yang lebih besar, Ribena mengembangkan tawarannya melangkaui format pati asal. Jenama ini memperkenalkan pelbagai bentuk dan perisa, serta semakin memposisikan dirinya sebagai minuman buah yang boleh dinikmati dalam kehidupan seharian.

Satu pencapaian penting berlaku pada tahun 1982 apabila Ribena menjadi jenama utama pertama dalam kategorinya yang ditawarkan dalam karton sedia diminum, menjadikan produk ini lebih mudah untuk pengguna.1

Dari masa ke masa, jenama ini telah membangun pelbagai produk termasuk:

• Minuman blackcurrant
• Kordial atau squash pekat
• Format sedia diminum
• Varian rendah kalori atau tanpa gula tambahan
• Ribena berkarbonat
• Perisa buah-buahan lain

Titik perubahan utama berlaku pada tahun 2013 apabila syarikat minuman Jepun, Suntory, bersetuju untuk mengambil alih Ribena dan Lucozade daripada GSK. Transaksi ini memasukkan Ribena ke dalam portfolio minuman antarabangsa Suntory. Pada tahun 2014, Lucozade Ribena Suntory memulakan pengeluaran dan jualan selepas jenama-jenama tersebut dipindahkan daripada GSK.

Kini, Ribena berada di bawah naungan Suntory Beverage & Food, yang mengendalikan perniagaan minuman tanpa alkohol Suntory. Suntory menyifatkan Ribena sebagai minuman jus blackcurrant yang telah lama wujud dan digemari oleh pelbagai generasi sejak diperkenalkan pada tahun 1938.2

Ini bermakna Ribena kini merupakan jenama berasal dari Britain dengan pemilikan korporat Jepun dan kehadiran antarabangsa yang luas.

Ribena mempunyai sejarah yang panjang di Malaysia. Menurut bahan sejarah jenama, Ribena tiba di Malaysia pada tahun 1955 dan sejak itu menjadi minuman yang cukup dikenali dalam kalangan kanak-kanak serta orang dewasa di negara ini.

Hari ini, Ribena kekal sebagai sebahagian daripada portfolio Asia Suntory Beverage & Food. Maklumat jenama Asia-Pasifik Suntory secara khusus menyenaraikan Malaysia bersama-sama Singapura, Hong Kong, Australia dan New Zealand sebagai pasaran Ribena.

Di pasaran Malaysia, pengguna mengenali Ribena dalam pelbagai format seperti:

• Blackcurrant
• Kordial pekat
• Produk sedia diminum
• Ribena berkarbonat
• Variasi perisa buah-buahan lain

Versi Ribena di Malaysia telah membentuk identiti pengguna tempatan tersendiri sambil mengekalkan kaitan global terasnya dengan blackcurrant.

Rasa blackcurrant

Ciri penentu Ribena ialah rasa blackcurrant yang kuat. Buah blackcurrant mempunyai gabungan nota manis, masam dan berbuah yang semula jadi, memberikan Ribena rasa yang sangat berbeza berbanding minuman oren, epal atau kola konvensional.

Warna ungu

Warna ungu gelap Ribena berkait rapat dengan blackcurrant dan telah menjadi salah satu pengecam visual paling kuat bagi jenama ini.

Warisan vitamin C

Vitamin C sangat berkait dengan sejarah Ribena. Minuman asal dibangunkan kerana kandungan vitamin C semula jadi yang tinggi dalam blackcurrant, dan jenama ini terus menonjolkan vitamin C dalam positioningnya di pelbagai pasaran.1 Walau bagaimanapun, adalah penting untuk memahami bahawa Ribena moden harus dilihat terutamanya sebagai jenama minuman buah atau minuman ringan, bukannya produk ubat-ubatan. Peranan nutrisinya semasa perang hanyalah sebahagian daripada sejarah jenama.

Kaitan dengan kanak-kanak dan keluarga

Mungkin aset tidak ketara Ribena yang paling kuat ialah kaitannya dengan zaman kanak-kanak dan kehidupan berkeluarga. Suntory sendiri menyifatkan Ribena sebagai jenama yang digemari pengguna sejak kecil, manakala positioningnya di Asia-Pasifik menumpukan pada enjoyment keluarga dan pengalaman harian yang menggembirakan.

Ribena bukan lagi sekadar satu jenis sirap blackcurrant. Portfolio semasa jenama ini berbeza mengikut negara, namun produk Ribena secara umumnya boleh dibahagikan kepada beberapa kategori:

Minuman blackcurrant — produk teras dan paling mudah dikenali.

Kordial/squash — Ribena pekat yang dimaksudkan untuk dibancuh dengan air.

Minuman sedia diminum — Ribena prabancuh yang dijual dalam botol, karton, tin atau format mudah lain.

Produk tanpa gula tambahan / rendah kalori — versi yang dibangunkan sebagai respons kepada perubahan selera pengguna dan kebimbangan mengenai pengambilan gula.

Produk berkarbonat — versi bergas yang menawarkan pengalaman minum berbeza.

Perisa buah alternatif — bergantung kepada pasaran, Ribena telah berkembang melangkaui blackcurrant kepada perisa seperti strawberi, nanas & markisa serta kombinasi buah lain.2

Di Asia-Pasifik, Suntory juga menyatakan bahawa produk Ribena di sesetengah pasaran merangkumi pastil dan jeli.

Walaupun berasal dari Britain, Ribena telah menjadi jenama antarabangsa. Suntory menyatakan bahawa Ribena dijual di seluruh Afrika, Asia dan Oceania, selain kehadirannya yang kukuh di UK dan Ireland.

Pengembangan antarabangsanya dibantu oleh sifat rasa blackcurrant yang unik. Daripada bersaing secara langsung sebagai minuman oren atau kola, Ribena mengisi niche beri/blackcurrant yang mudah dikenali.

Di Asia-Pasifik, jenama ini telah disesuaikan dengan cita rasa dan tabiat penggunaan tempatan sambil mengekalkan identiti terasnya. Suntory kini mengenal pasti pasaran Ribena termasuk Malaysia, Singapura, Hong Kong, Australia dan New Zealand.

Di UK, Ribena mengekalkan hubungan yang sangat erat dengan pertanian blackcurrant British. Jenama UK semasa menyatakan bahawa minumannya dibuat menggunakan 100% blackcurrant yang ditanam di Britain, diperoleh daripada ladang khusus di Kepulauan British. Ia juga menyatakan bahawa Ribena menyumbang sebahagian besar daripada hasil tanaman blackcurrant Britain.2

Ini mewujudkan hubungan luar biasa antara jenama dan pertanian British: Ribena bukan sekadar jenama minuman yang menggunakan perisa beri generik; identiti UK-nya berkait rapat dengan penanaman buah itu sendiri. Syarikat ini juga mengetengahkan inisiatif biodiversiti dan sokongan habitat yang melibatkan ladang blackcurrant.1

Kelestarian semakin menjadi sebahagian daripada strategi jenama moden Ribena. Di UK, Ribena menyatakan bahawa ia menjadi jenama minuman ringan UK pertama yang menggunakan botol plastik 100% kitar semula, tidak termasuk penutup dan label, dan botol ini direka untuk dikitar semula dari botol ke botol. Jenama ini juga memperkenalkan penyedut kertas boleh kitar semula untuk kartonnya pada tahun 2020.2

Jenama ini turut bekerjasama dengan organisasi pertanian dan alam sekitar berkaitan penanaman blackcurrant, biodiversiti dan pemuliharaan habitat.1

Inisiatif-inisiatif ini mewakili anjakan dalam naratif jenama Ribena—daripada penekanan bersejarahnya terhadap vitamin C dan nutrisi kanak-kanak kepada tema yang lebih luas merangkumi sumber buah, pertanian, tanggungjawab alam sekitar dan pembungkusan lestari.

Positioning Ribena telah berubah dengan ketara sepanjang kewujudannya yang hampir sembilan dekad.

Idea utamanya kekal konsisten: blackcurrant + rasa berbuah + enjoyment keluarga.

Pemasaran Ribena dari segi sejarah banyak bergantung pada identiti buahnya yang unik. Jenama ini menggunakan warna ungu, blackcurrant, imej ceria dan komunikasi mesra kanak-kanak untuk membezakan dirinya daripada minuman ringan tradisional. Di Britain khususnya, Ribena mendapat manfaat daripada sejarahnya yang panjang dan faktor nostalgia yang kuat.

Mesej UK modennya menekankan keseronokan dan positiviti, termasuk idea bahawa hidup menjadi “lebih cerah” dengan Ribena.1

Di Asia, jenama ini turut diposisikan围绕 kegembiraan, keluarga dan pengalaman harian, bukannya semata-mata berdasarkan proposisi vitamin C sejarahnya.

Kesihatan merupakan aspek menarik dalam sejarah Ribena kerana jenama ini bermula dengan rasional nutrisi tetapi kini merupakan jenama minuman ringan terutamanya. Semasa Perang Dunia Kedua, kandungan vitamin C Ribena menjadi tujuan utamanya. Namun, pengguna moden lebih prihatin terhadap gula, kalori dan komposisi nutrisi.

Oleh itu, Ribena dan jenama minuman utama lain telah memperkenalkan produk kurang gula dan tanpa gula tambahan. Suntory mencatatkan bahawa Lucozade dan Ribena telah diformulasikan semula pada akhir 2010-an sebagai respons kepada kesedaran kesihatan yang semakin meningkat.

Ini menggambarkan transformasi yang lebih luas dalam jenama ini: Ribena telah beralih daripada dilihat terutamanya melalui lensa kesihatan/nutrisi kepada dikonsumsi terutamanya untuk rasa, kesegaran dan keseronokan, sambil masih mengekalkan vitamin C sebagai sebahagian daripada warisan jenamanya.

Sejarah pemilikan ringkas adalah seperti berikut:

1938 — H.W. Carter & Co.
Ribena diperkenalkan di Britain.1

1955 — Beecham Foods
Beecham mengambil alih perniagaan ini.1

Kemudian — GlaxoSmithKline
Melalui penggabungan dan pengambilalihan korporat, Ribena akhirnya menjadi sebahagian daripada portfolio produk pengguna GSK.1

2013/2014 — Suntory
Suntory mengambil alih Ribena dan Lucozade daripada GSK; jenama-jenama ini berpindah ke Lucozade Ribena Suntory, dengan pengeluaran dan jualan dipindahkan pada tahun 2014.

Hari ini — Suntory Beverage & Food
Ribena merupakan sebahagian daripada portfolio minuman tanpa alkohol global Suntory.

Ribena menarik dari sudut penjenamaan kerana ia menggabungkan warisan, produk yang sangat unik dan nostalgia. Banyak jenama minuman bersaing dalam kategori yang sesak seperti kola, soda lemon-limun atau jus oren. Sebaliknya, Ribena mempunyai identiti yang sangat spesifik:

Ribena = blackcurrant

Kaitan ini telah diperkukuh selama beberapa generasi. Jenama ini juga mempunyai naratif sejarah yang luar biasa kuat. Ia dapat menjejaki asal usulnya hingga tahun 1938, mempunyai kaitan dengan Perang Dunia Kedua, mengekalkan tapak pengeluaran bersejarah di Coleford, dan telah melalui beberapa pemilik korporat utama sebelum menjadi sebahagian daripada Suntory.1

Sehingga tahun 2026, Ribena kekal sebagai jenama minuman antarabangsa aktif di bawah Suntory Beverage & Food. Suntory menyifatkannya sebagai jenama blackcurrant yang telah lama bertapak, manakala perniagaan Asia-Pasifiknya terus memasarkan Ribena di negara-negara termasuk Malaysia dan Singapura.

Jenama Ribena moden kini berada di persimpangan tiga identiti:

Warisan British — berasal dari Bristol pada tahun 1938 dan berkait rapat dengan blackcurrant British.

Jenama minuman global — kini dimiliki dan dibangunkan oleh kumpulan Suntory dari Jepun.

Kegemaran tempatan Asia — khususnya mantap di pasaran seperti Malaysia dan Singapura, di mana ia telah membentuk kaitan kuat dengan keluarga dan zaman kanak-kanak.

1. Our Story | Ribena
2. Ribena | Suntory Beverage and Food GBI