Amway bukanlah syarikat tersenarai awam. Pemilikannya kekal dalam tangan keluarga Van Andel dan DeVos, iaitu keluarga kedua-dua pengasasnya.2

Nama Amway berasal daripada frasa “American Way”. Ia diwujudkan berasaskan gagasan bahawa individu boleh menjalankan perniagaan kecil mereka sendiri dengan menjual produk terus kepada pengguna.

Berbeza dengan syarikat barangan pengguna konvensional yang bergantung kepada pasar raya, gedung serbaneka atau peruncit lain, Amway menggunakan model jualan langsung. Produknya dipasarkan dan dijual terutamanya melalui pengedar bebas yang dikenali sebagai Pemilik Perniagaan Bebas (IBO).

Amway kini menyatakan bahawa ia mengeluarkan dan mengedarkan lebih 350 produk merangkumi kategori pemakanan, kecantikan, penjagaan diri, kecergasan dan rumah.3

Konsep asasnya adalah seperti berikut:

Amway → IBO → Pelanggan

Seorang IBO boleh membeli dan menjual produk Amway kepada pelanggan, dan bergantung pada pelan pampasan pasaran yang berkenaan, mereka juga boleh membina organisasi IBO lain.

Ciri kedua inilah yang menyebabkan Amway sering dikaitkan dengan pemasaran berbilang peringkat (MLM) atau pemasaran rangkaian.

Sejarah Amway bermula dengan Jay Van Andel dan Rich DeVos, yang membesar di Michigan dan menjadi sahabat ketika bersekolah.

Sebelum menubuhkan Amway, mereka telah mencuba pelbagai usaha keusahawanan. Salah satu langkah penting dalam perkembangan mereka ialah menjadi pengedar bagi Nutrilite, sebuah syarikat suplemen pemakanan yang diasaskan oleh Carl Rehnborg.

Pengalaman mereka dengan Nutrilite sangat mempengaruhi model perniagaan yang akhirnya dibangunkan untuk Amway.4

Pada tahun 1959, Van Andel dan DeVos menubuhkan Amway di ruang bawah tanah rumah masing-masing di Ada, Michigan.

Produk pertama syarikat ini ialah Frisk Liquid Organic Cleaner Concentrate, yang kemudiannya dikenali sebagai L.O.C. (Liquid Organic Cleaner). Amway menyifatkannya sebagai salah satu pembersih pekat serbaguna terawal di dunia yang boleh terurai secara biologi.5

Idea asalnya agak mudah:

1. Membangunkan produk pengguna yang berguna.
2. Menjualnya secara langsung dan tidak bergantung sepenuhnya kepada kedai runcit konvensional.
3. Membenarkan usahawan bebas menjual produk tersebut.
4. Memberi ganjaran atas jualan dan pembangunan perniagaan melalui sistem pampasan.

1959 — Penubuhan

Amway memulakan operasi di Ada, Michigan.

1960-an — Pengembangan

Syarikat ini mengembangkan portfolio produk dan operasi antarabangsanya. Pada tahun 1968, Amway memperkenalkan Artistry, jenama kecantikan dan kosmetiknya.6

1970-an — Nutrilite

Salah satu perkembangan paling penting berlaku pada tahun 1972, apabila Amway mengambil alih Nutrilite, perniagaan suplemen pemakanan yang sebelum ini mempengaruhi kerjaya keusahawanan pengasasnya. Nutrilite kemudiannya menjadi salah satu jenama terpenting Amway.7

1980-an — Pertumbuhan antarabangsa

Amway berkembang pesat di luar Amerika Syarikat. Menurut syarikat, rangkaian IBO-nya mencecah lebih satu juta orang dalam tempoh ini dan jualan syarikat melepasi $1 bilion buat kali pertama.8

1990-an — Globalisasi lanjut

Amway meluaskan operasinya ke pasaran tambahan termasuk China, India dan Mexico, serta terus meningkatkan kehadiran antarabangsanya.

2000-an — Portfolio produk lebih luas

Syarikat ini berkembang melangkaui kategori pembersihan dan pemakanan tradisional kepada teknologi rumah, termasuk produk seperti penulen air eSpring dan penulen udara Atmosphere.

2010-an

Amway terus melabur dalam pemakanan, kecantikan, penyelidikan saintifik dan alat digital. Pada tahun 2015, ia memperoleh jenama XS, yang sebelum ini diedarkan oleh Amway.

2020-an

Amway menyambut ulang tahun ke-65 pada 2024 dan terus beroperasi di peringkat antarabangsa sebagai perniagaan jualan langsung milik swasta.

Amway lebih tepat difahami sebagai portfolio jenama dan bukannya syarikat produk tunggal.

Nutrilite

Nutrilite boleh dikatakan jenama produk terpenting Amway.

Ia memberi tumpuan terutamanya kepada:

• Vitamin
• Suplemen diet
• Mineral
• Pemakanan berasaskan tumbuhan
• Produk kesejahteraan
• Pemakanan sukan dan kecergasan

Nutrilite wujud lebih awal daripada Amway: ia diasaskan oleh Carl Rehnborg pada 1934. Van Andel dan DeVos menjadi pengedar Nutrilite sebelum menubuhkan Amway, dan Amway mengambil alih jenama Nutrilite pada 1972.

Hubungan antara Nutrilite dan Amway adalah unik: Nutrilite membantu memberi inspirasi kepada model perniagaan Amway dan kemudiannya menjadi sebahagian daripada Amway itu sendiri.

Artistry

Artistry ialah jenama kecantikan utama Amway.

Produknya meliputi bidang seperti:

• Penjagaan kulit
• Kosmetik
• Pembersihan
• Pelembapan
• Anti-penuaan/produk penjagaan kulit

Artistry menjejaki warisannya kepada Edith Rehnborg, yang membangunkan kosmetik berkaitan perniagaan Nutrilite sebelum Amway ditubuhkan. Amway secara rasmi memperkenalkan barisan Artistry pada 1968.

XS

XS dikaitkan dengan produk tenaga dan pemakanan sukan, termasuk minuman tenaga dan produk kecergasan berkaitan.

Amway menjadi pengedar eksklusif XS pada 2003 dan memperoleh jenama tersebut sepenuhnya pada 2015.

Produk rumah dan penjagaan diri

Amway juga menjual produk dalam kategori termasuk:

• Pembersih isi rumah
• Produk dobi
• Penjagaan diri
• Penjagaan mulut
• Penulenan air
• Penulenan udara
• Peralatan memasak
• Produk rumah

Secara sejarah, produk isi rumah amat penting kepada identiti Amway, bermula dengan pembersih L.O.C. asalnya.

Ini adalah aspek yang membezakan Amway daripada syarikat konvensional seperti Unilever, Procter & Gamble atau L’Oréal.

Amway menggunakan jualan langsung.

Seseorang individu boleh menjadi Pemilik Perniagaan Bebas (IBO) dan kemudian menjual produk Amway terus kepada pengguna.

IBO biasanya bukan pekerja Amway. Sebaliknya, IBO menjalankan hubungan perniagaan bebas dengan Amway.

Struktur ringkas

Amway Corporation

↓

Pemilik Perniagaan Bebas (IBO)

↓

Pelanggan

Seorang IBO juga boleh menaja orang lain untuk menjadi IBO:

IBO A

↙ ↓ ↘

IBO B / IBO C / IBO D

Orang-orang tersebut kemudiannya boleh membangunkan organisasi mereka sendiri.

Bergantung pada pasaran dan pelan pampasan, seorang IBO berpotensi memperoleh pendapatan daripada:

• Jualan runcit produk
• Volum jualan
• Bonus
• Insentif
• Jualan yang dijana oleh orang dalam organisasi mereka

Amway sendiri menjelaskan bahawa IBO menjana wang daripada menjual produk kepada pelanggan dan mungkin layak menerima bonus berdasarkan volum jualan mereka sendiri serta volum jualan orang yang mereka taja.

Ya, Amway secara umumnya diklasifikasikan sebagai syarikat pemasaran berbilang peringkat/jualan langsung.

Perbezaan penting adalah antara jualan langsung yang sah dan skim piramid yang menyalahi undang-undang.

Dalam perniagaan jualan langsung biasa, aktiviti ekonomi asasnya ialah penjualan produk atau perkhidmatan kepada pengguna.

Dalam skim piramid yang menyalahi undang-undang, insentif ekonomi utamanya selalunya adalah pengambilan ahli itu sendiri dan bukannya jualan sebenar kepada pengguna akhir.

Proseding sejarah Suruhanjaya Perdagangan Persekutuan (FTC) AS yang melibatkan Amway amat penting dalam konteks ini.

Pada tahun 1979, keputusan pentadbiran FTC mendapati bahawa program Amway bukan skim piramid yang menyalahi undang-undang, sebahagiannya kerana peraturan yang bertujuan memastikan produk benar-benar dijual kepada pengguna dan mengehadkan penimbunan inventori.9

Hal ini tidak bermakna setiap MLM adalah sah, atau setiap orang yang menyertai Amway akan menjana wang. Ia bermakna pelan Amway khusus yang diperiksa dalam prosiding tersebut didapati tidak melanggar undang-undang yang berkaitan di bawah keadaan dan peraturan yang dipertimbangkan.

Perbezaan ini penting apabila membincangkan Amway secara objektif.

Amway merupakan salah satu syarikat MLM paling dikenali di dunia, dan akibatnya ia menarik banyak kritikan serta kontroversi.

Kritikan lazimnya tertumpu kepada:

Pengambilan ahli

Pengkritik berhujah bahawa penekanan terhadap pembinaan “pasukan” boleh menjadikan pengambilan ahli kelihatan lebih penting daripada jualan runcit biasa.

Jangkaan pendapatan

Seperti perniagaan MLM lain, pengkritik mempersoalkan berapa ramai peserta yang sebenarnya memperoleh pendapatan lumayan selepas mengambil kira perbelanjaan.

Hubungan sosial

Memandangkan IBO sering mendekati kawan, saudara-mara dan kenalan pada peringkat awal, pengkritik mendakwa perniagaan ini boleh mengaburkan garis antara hubungan peribadi dan pengambilan komersial.

Latihan dan budaya motivasi

Beberapa organisasi berkaitan Amway secara sejarah telah membangunkan budaya motivasi dan pembangunan diri yang kuat. Penyokong melihatnya sebagai keusahawanan dan pembangunan peribadi; manakala pengkritik kadangkala menyifatkan aspek budaya tertentu sebagai berlebihan atau manipulatif.

Harga produk

Satu lagi kritikan berulang ialah sesetengah produk mungkin lebih mahal berbanding produk setaraf yang tersedia melalui saluran runcit konvensional.

Kritikan-kritikan ini perlu dibezakan daripada persoalan undang-undang sama ada Amway itu sendiri merupakan skim piramid yang menyalahi undang-undang.

Pendekatan Amway ialah perniagaannya berasaskan produk sebenar dan jualan pelanggan, dan bukannya sekadar mengambil peserta.

Syarikat ini menekankan bahawa:

• IBO menjual produk pengguna sebenar.
• Pelanggan boleh membeli produk tanpa menjadi IBO.
• Pampasan dikaitkan dengan jualan produk.
• Syarikat telah beroperasi selama lebih enam dekad.
• Ia mengeluarkan banyak produknya sendiri.
• Ia melabur secara besar-besaran dalam penyelidikan, pembuatan dan pembangunan produk.

Amway kini menyatakan bahawa ia memegang lebih 750 paten dan paten yang belum selesai dan telah melabur lebih $300 juta dalam operasi pembuatan AS sejak beberapa tahun kebelakangan ini.10

Salah satu perkara yang membezakan Amway daripada imej stereotaip MLM ialah ia juga merupakan organisasi pembuatan dan penyelidikan yang besar.

Operasi syarikat merangkumi:

• Penyelidikan produk
• Sains pemakanan
• Penyelidikan botani
• Pembuatan
• Pengeluaran pertanian
• Kawalan kualiti
• Pergudangan
• Pengedaran

Kampus ibu pejabat Amway di Ada, Michigan mengandungi kemudahan penyelidikan, pembuatan, pergudangan dan pejabat. Syarikat ini juga mempunyai operasi pembuatan di peringkat antarabangsa, termasuk di India dan China.11

Bagi Nutrilite, Amway secara sejarah menekankan kawalan terhadap bahan botani, termasuk penanaman dan pemprosesan.

Amway bukan lagi sekadar syarikat AS.

Menurut Amway, ia beroperasi di lebih 100 negara dan wilayah merentasi enam benua dan menggaji lebih 14,000 orang di seluruh dunia. Produknya dijual melalui rangkaian IBO global.

Pasaran utama termasuk:

• Amerika Syarikat
• Kanada
• Mexico
• China
• India
• Jepun
• Korea Selatan
• Asia Tenggara
• Eropah
• Australia dan New Zealand

Portfolio produk yang tepat, harga, keperluan pendaftaran dan peraturan pampasan boleh berbeza dengan ketara antara negara.

Tidak seperti banyak syarikat multinasional gergasi, Amway adalah milik swasta.

Syarikat ini kekal dikawal oleh dua keluarga pengasas:

• Keluarga Van Andel
• Keluarga DeVos

Pengerusi bersama lembaga semasa ialah Steve Van Andel, anak kepada Jay Van Andel, dan Doug DeVos, anak kepada Rich DeVos.

Michael Nelson ialah Presiden dan Ketua Pegawai Eksekutif Amway semasa.

Ini memberikan Amway struktur korporat yang tersendiri: ia merupakan perusahaan multinasional yang besar, namun pemilikan kekal dalam tangan keluarga pengasasnya.

Keusahawanan adalah teras kepada identiti jenama Amway.

Syarikat ini tidak memasarkan dirinya semata-mata sebagai tempat untuk membeli vitamin atau kosmetik. Sebaliknya, ia menampilkan diri sebagai platform di mana orang ramai boleh menjalankan perniagaan bebas.

Falsafahnya boleh dirumuskan sebagai:

Produk + jualan langsung + usahawan bebas + pampasan berasaskan prestasi.

Inilah sebabnya Amway secara sejarah menarik minat mereka yang berminat dengan:

• Perniagaan sampingan
• Bekerja sendiri
• Jualan
• Keusahawanan
• Kerja fleksibel
• Pemasaran rangkaian

Pada masa yang sama, bakal IBO perlu membezakan peluang untuk menyertai perniagaan daripada jaminan kejayaan kewangan. Seperti mana-mana perniagaan, pendapatan bergantung pada jualan, perbelanjaan, keadaan pasaran, usaha dan faktor lain.

Perbezaan ini menjelaskan mengapa pengalaman dengan Amway boleh terasa sangat berbeza berbanding membeli produk pengguna biasa.

Amway penting dari segi sejarah kerana ia menjadi salah satu syarikat yang membantu mempopularkan industri jualan langsung/berbilang peringkat moden.

Pengaruhnya melangkaui produk yang dijualnya.

Model Amway menjadi rujukan penting bagi syarikat jualan langsung dan MLM kemudian. Kes FTC 1979 juga menjadi duluan undang-undang yang kerap dibincangkan dalam perdebatan mengenai sempadan antara jualan langsung yang sah dan skim piramid.12

Dengan kata lain, Amway mempunyai kepentingan pada tiga tahap berbeza:

1. Syarikat produk pengguna — menjual produk pemakanan, kecantikan, rumah dan penjagaan diri.
2. Syarikat jualan langsung — mengedarkan produk melalui usahawan bebas.
3. Syarikat MLM bersejarah — menjadi salah satu contoh model pemasaran rangkaian yang paling dikenali.

Amway kerap menekankan empat konsep dalam budaya korporatnya:

Kebebasan — Keluarga — Harapan — Ganjaran.

Syarikat ini menyajikan model perniagaannya sebagai cara untuk individu dan keluarga mengejar keusahawanan sambil membina sumber pendapatan bebas.13

Falsafah pengasasnya sangat dipengaruhi oleh idea bahawa orang biasa boleh memiliki dan mengendalikan perniagaan dan bukan sekadar bekerja sebagai pekerja.

Amway dan rangkaian IBO-nya juga telah terlibat dalam aktiviti filantropi.

Salah satu hubungan jangka panjang adalah dengan Easterseals, sebuah organisasi bukan untung yang menyokong orang kurang upaya. Amway menyatakan bahawa sejak 1983, Amway dan IBO-nya telah mengumpul lebih $35 juta untuk menyokong kanak-kanak dan individu kurang upaya.14

Syarikat ini juga mengetengahkan inisiatif alam sekitar, penyelidikan pertanian dan program komuniti.

Dari sudut perniagaan, Amway mempunyai beberapa kekuatan ketara:

Sejarah operasi yang sangat panjang

Diasaskan pada 1959, ia telah bertahan lebih enam dekad menghadapi perubahan tingkah laku pengguna dan teknologi.

Portfolio jenama yang kukuh

Nutrilite dan Artistry memberikan syarikat jenama yang dikenali melangkaui nama korporat Amway.

Rangkaian pengedaran global

Rangkaian IBO-nya memberi akses kepada pasaran tanpa bergantung secara eksklusif pada infrastruktur runcit tradisional.

Keupayaan pembuatan

Amway mempunyai keupayaan pembuatan, penyelidikan dan rantaian bekalan yang signifikan.

Pemilikan swasta

Keluarga pengasas boleh mengejar strategi jangka panjang tanpa tekanan pendapatan suku tahunan yang dihadapi syarikat tersenarai awam.

Model MLM yang sangat dikenali

Sama ada dipandang positif atau negatif, Amway adalah salah satu syarikat paling dikenali yang dikaitkan dengan jualan langsung dan pemasaran rangkaian.

Terdapat juga kelemahan dan risiko penting.

Reputasi

“Amway” sangat dikaitkan dengan MLM, yang memberikan syarikat pengiktirafan tetapi juga cabaran reputasi.

Kebergantungan kepada IBO

Kualiti pengalaman pelanggan boleh berbeza bergantung pada individu IBO.

Kebimbangan pengambilan ahli

Struktur rangkaian boleh mewujudkan ketegangan antara jualan runcit sebenar dan pengambilan peserta baharu.

Persaingan

Amway bersaing dengan syarikat barangan pengguna konvensional yang besar, peruncit dalam talian serta jenama suplemen dan kecantikan khusus.

Pemeriksaan pengawalseliaan

Syarikat jualan langsung beroperasi dalam kawasan yang terus dipantau rapi oleh pihak berkuasa, terutamanya berkaitan tuntutan pendapatan, tuntutan produk, pengambilan ahli dan perlindungan pengguna.

Amway ialah syarikat jualan langsung multinasional Amerika milik swasta yang diasaskan pada 1959 oleh Jay Van Andel dan Rich DeVos yang menjual produk pemakanan, kecantikan, penjagaan diri, rumah dan kecergasan melalui rangkaian global Pemilik Perniagaan Bebas, dengan Nutrilite dan Artistry antara jenama paling dikenali.15

Jika anda baharu mengenali Amway, ia boleh difahami sebagai tiga perniagaan yang digabungkan menjadi satu:

① Syarikat produk pengguna
Ia membuat dan menjual barang seperti vitamin, suplemen, kosmetik, penjagaan kulit dan produk isi rumah.

② Syarikat jualan langsung
Daripada bergantung terutamanya pada pasar raya dan peruncit tradisional, ia menggunakan penjual bebas.

③ Syarikat pemasaran rangkaian/MLM
Penjual tersebut boleh membina organisasi penjual tambahan dan berpotensi menerima pampasan berdasarkan aktiviti jualan yang dikaitkan dengan organisasi mereka.

Komponen ketiga inilah yang menjadikan Amway begitu tersendiri—dan juga yang menjadikannya kontroversi.

Kesimpulan

Amway bukan sekadar syarikat vitamin, dan ia bukan sekadar syarikat runcit biasa. Ia merupakan syarikat multinasional milik keluarga yang besar di mana inovasi perniagaan utamanya ialah menggabungkan produk pengguna dengan sistem jualan langsung dan pengedaran berbilang peringkat.

Ia telah wujud sejak 1959, beroperasi di lebih 100 negara dan wilayah, membina jenama utama seperti Nutrilite dan Artistry, dan kekal sebagai salah satu nama paling terkemuka dalam sejarah jualan langsung. Pada masa yang sama, struktur MLM-nya telah mencetuskan perdebatan jangka panjang mengenai pengambilan ahli, potensi pendapatan dan ekonomi pemasaran rangkaian. Prosiding FTC 1979 yang bersejarah merupakan bahagian penting dalam cerita ini kerana pelan Amway yang diperiksa didapati bukan skim piramid yang menyalahi undang-undang di bawah peraturan dan keadaan yang berbangkit.16

1. Amway History | Learn About Amway’s History & Origin | Amway Heritage | Amway United States
2. Common questions about Amway.
3. Amway ownership and leadership team
4. Amway history: How did Amway start?
5. Amway product brands: Nutrilite, Artistry, XS and more
6. Amway’s 60+ years of positive impact
7. Amway Questions & Answers | Amway | Amway United States
8. Artistry About Us | Amway United States
9. Amway facts and information
10. Amway History | Learn About Amway’s History & Origin | Amway Heritage | Amway United States
11. Artistry About Us | Amway United States
12. Amway Insider – Direct Selling | Amway United States
13. Amway’s impact on direct selling
14. Amway Insider – Myths | Amway United States
15. Amway’s company values
16. Modernization of Amway: Embracing innovation