Sunway Group, atau lebih dikenali sebagai Sunway, merupakan sebuah konglomerat utama di Malaysia yang ditubuhkan pada tahun 1974 oleh Tan Sri Dato’ Seri Dr. Jeffrey Cheah KBE AO. Bermula sebagai sebuah syarikat perlombongan bijih timah dan kuari, Sunway telah berkembang menjadi kumpulan perniagaan yang mempelbagai dengan kepentingan utama dalam sektor hartanah, pembinaan, pendidikan, penjagaan kesihatan, hospitaliti, runcit, riadah, bahan binaan, kuari, pelaburan dan perkhidmatan kewangan, serta perniagaan digital.1

Sunway amat dikenali melalui model perbandaran bersepadu yang diamalkannya. Berbeza daripada pemaju hartanah konvensional, Sunway menggabungkan pembangunan hartanah dengan operasi perniagaan sendiri merangkumi pembinaan, pusat beli-belah, hotel, kemudahan kesihatan, institusi pendidikan, dan fasiliti riadah. Contoh perdana bagi model ini ialah Sunway City Kuala Lumpur, yang merupakan transformasi kawasan bekas lombong bijih timah kepada sebuah pembangunan bandar bersepadu berskala besar.

Laporan kemampanan Sunway bagi tahun 2025 menyenaraikan Sunway Berhad sebagai syarikat induk Sunway Group, dengan permodalan pasaran sebanyak RM38.0 bilion, aset di bawah pengurusan bernilai RM14.4 bilion, serta 14,272 pekerja setakat 31 Disember 2025.2

Sunway telah ditubuhkan pada tahun 1974 dengan tumpuan awal kepada industri perlombongan bijih timah, kuari, dan pembinaan. Pada ketika itu, Malaysia merupakan pengeluar bijih timah yang penting di peringkat global, menjadikan sektor perlombongan sebagai tunjang ekonomi negara.3

Aktiviti awal syarikat ini sangat berbeza berbanding jenama Sunway yang berorientasikan pengguna pada hari ini. Perniagaan asasnya tertumpu kepada sektor fizikal dan berat seperti:

• Perlombongan bijih timah
• Kuari
• Pembinaan
• Bahan binaan

Transformasi Sunway daripada industri ekstraktif dan pembinaan kepada sebuah konglomerat yang mempelbagai merupakan antara naratif paling signifikan dalam sejarah korporatnya.4

Tokoh utama di sebalik perkembangan Sunway ialah pengasas dan pengerusinya, Jeffrey Cheah. Beliau dilahirkan di Perak dan membesar di Pusing, sebuah komuniti bekas perlombongan bijih timah. Pengalaman menyaksikan kesan alam sekitar dan sosial akibat aktiviti perlombongan telah membentuk falsafah beliau yang menggabungkan pembangunan perniagaan dengan pemulihan alam sekitar serta pembangunan komuniti.5

Salah satu keputusan paling berani beliau berlaku pada tahun 1980, apabila beliau memperoleh kira-kira 800 ekar tanah bekas lombong bijih timah yang terbiar berhampiran Kuala Lumpur. Alih-alih membiarkan tanah yang rosak tersebut, Sunway memulakan proses transformasi jangka panjang yang akhirnya melahirkan Sunway City Kuala Lumpur. Projek ini menjadi asas kepada jenama Sunway yang moden.

Transformasi kawasan bekas lombong kepada sebuah bandar bersepadu dianggap sebagai bab terpenting dalam sejarah Sunway. Sepanjang dekad 1980-an dan seterusnya, Sunway membangunkan kawasan tersebut menjadi perbandaran guna campuran yang merangkumi:

• Kediaman
• Bangunan komersial
• Hotel
• Pusat beli-belah
• Taman tema
• Institusi pendidikan
• Fasiliti perubatan
• Pejabat
• Restoran dan hiburan
• Ruang awam dan rekreasi

Sunway City Kuala Lumpur disifatkan sebagai perbandaran perdana dan pertama kumpulan ini, yang dibangunkan daripada tanah bekas lombong menjadi sebuah bandar bersepadu dan mampan.6 Konsep ini menjadi teras identiti korporat Sunway iaitu membina bandar, memiliki perniagaan di dalamnya, dan mengoperasikan perniagaan tersebut untuk jangka masa panjang. Strategi ini sering dirujuk sebagai model Bina–Milik–Operasi.7

Salah satu komponen paling ikonik di Sunway City ialah Sunway Lagoon, sebuah taman tema berskala besar. Pembinaannya bermula pada tahun 1986 dan ia direka sebagai salah satu projek taman tema utama yang terawal di Malaysia.8 Kehadiran Sunway Lagoon mengubah persepsi terhadap pembangunan tersebut daripada sekadar perbandaran kediaman/komersial kepada sebuah bandar destinasi.

Ini juga menetapkan corak strategi perniagaan Sunway yang berulang:

Hartanah + runcit + hospitaliti + hiburan + pendidikan + penjagaan kesihatan

Sunway tidak menganggap elemen-elemen ini sebagai entiti yang terpisah, sebaliknya mengintegrasikannya dalam satu ekosistem yang saling berkait.

Titik perubahan utama seterusnya berlaku pada tahun 1987 apabila Sunway menubuhkan Sunway College. Sektor pendidikan ini berkait rapat dengan kepercayaan Jeffrey Cheah bahawa pendidikan harus mudah diakses dan berfungsi sebagai alat penting untuk meningkatkan mobiliti sosial.9 Ekosistem pendidikan kemudiannya berkembang meliputi:

• Sunway University
• Sunway College
• Sunway International School
• Monash University Malaysia
• Pendidikan sains perubatan dan kesihatan
• Institusi pendidikan khusus lain

Ciri unik dalam sektor pendidikan Sunway ialah perkaitannya dengan Jeffrey Cheah Foundation, sebuah perusahaan sosial bukan berasaskan keuntungan yang memfokuskan kepada pendidikan. Yayasan ini memiliki dan mentadbir Sunway Education Group, di mana lebihan kewangan dilaburkan semula ke dalam biasiswa, penyelidikan, fasiliti, dan pembangunan akademik.10

Sunway kemudiannya mengembangkan sayapnya ke sektor penjagaan kesihatan. Pada tahun 1999, Jeffrey Cheah menubuhkan Sunway Medical Centre di Sunway City Kuala Lumpur. Bermula dengan sebuah menara tunggal, ia menjadi tapak bagi operasi kesihatan kumpulan yang lebih luas.11 Perniagaan ini kini berkembang di bawah Sunway Healthcare Group yang mengendalikan hospital dan aktiviti berkaitan kesihatan. Sektor ini selaras dengan strategi bandar bersepadu Sunway, membolehkan penduduk, pekerja, pelajar, dan pelawat mengakses perkhidmatan perubatan dalam ekosistem yang sama.

Operasi runcit Sunway merupakan bahagian jenama yang paling ketara. Contoh utamanya ialah Sunway Pyramid, kompleks beli-belah dan hiburan terbesar di Sunway City Kuala Lumpur. Bersama-sama Sunway Lagoon serta pembangunan hotel dan komersial di sekitarnya, Sunway Pyramid mengukuhkan kedudukan Sunway City sebagai destinasi utama. Strategi ini penting kerana Sunway bukan sekadar menjual tanah atau bangunan, tetapi turut terlibat dalam pengoperasian jangka panjang perniagaan dan destinasi di dalam pembangunannya.

Sunway mengendalikan perniagaan hospitaliti yang signifikan melalui Sunway Hotels & Resorts. Portfolio hotelnya merangkumi hartanah di Malaysia, Kemboja, dan Vietnam, meliputi segmen daripada hotel bandar hingga resort mewah dan destinasi kesejahteraan. Kumpulan ini menyatakan bahawa ia kini mengendalikan 12 hotel dan resort dengan hampir 4,000 bilik, suite, dan vila.14 Antara contoh ketara ialah Sunway Resort yang merupakan sebahagian daripada destinasi bersepadu Sunway City Kuala Lumpur. Sunway Resort dibuka pada tahun 1996, serentak dengan Sunway Lagoon dan Sunway Pyramid, sekaligus memperkukuh konsep pembangunan bersepadu.

Hartanah merupakan nadi kepada model perniagaan moden Sunway. Syarikat ini membangunkan:

• Perbandaran bersepadu
• Hartanah kediaman
• Bangunan komersial
• Hartanah runcit
• Pejabat
• Hartanah perindustrian
• Pembangunan guna campuran

Antara projek perbandaran utamanya termasuk:

Sunway City Kuala Lumpur

Pembangunan perdana di Selangor/Kuala Lumpur.

Sunway City Ipoh

Pembangunan bersepadu di Perak yang merangkumi komponen riadah, hospitaliti, dan kediaman.

Sunway City Iskandar Puteri

Projek pembangunan bersepadu utama Sunway di Johor.

Di seluruh Malaysia, Sunway menyatakan bahawa pembangunan bersepadu dan perbandarannya meliputi kawasan seluas lebih 5,000 ekar.

Sunway tidak meninggalkan kepakaran pembinaan asalnya walaupun telah mempelbagaikan perniagaan. Sebaliknya, sektor pembinaan menjadi sebahagian daripada ekosistem bersepadu vertikal kumpulan. Sunway Construction Group Berhad merupakan salah satu syarikat tersenarai awam kumpulan yang terlibat dalam aktiviti pembinaan dan kejuruteraan berkaitan. Integrasi vertikal ini memberikan kelebihan strategik kerana Sunway boleh terlibat dalam pelbagai peringkat projek hartanah tanpa bergantung sepenuhnya kepada kontraktor luar. Secara ringkasnya, rantaian nilainya adalah:

Tanah → Reka Bentuk → Pembinaan → Pembangunan → Pemilikan → Operasi

Beberapa perniagaan tertua Sunway masih kekal sebagai sebahagian daripada kumpulan. Operasinya merangkumi:

• Kuari
• Bahan binaan
• Perdagangan dan pembuatan

Ini menunjukkan bahawa konglomerat Sunway moden masih mengekalkan kaitan dengan industri asal yang mendasari penubuhannya pada era 1970-an.

Sunway turut terlibat dalam pelaburan hartanah melalui Sunway REIT. Amanah Pelaburan Hartanah (REIT) membolehkan hartanah menjana pendapatan dipegang dalam instrumen pelaburan, mewujudkan saluran tambahan untuk Sunway mengewangkan dan menguruskan portfolio hartanahnya. Syarikat tersenarai awam Sunway membentuk rantaian nilai hartanah yang luas melibatkan:

Pembangunan → Pembinaan → Pemilikan Hartanah → Pelaburan Hartanah

Struktur ini menjadikan Sunway jauh lebih kompleks berbanding pemaju hartanah konvensional.

Sunway kini menyenaraikan 13 bahagian perniagaan dalam operasinya. Aktiviti terasnya merangkumi:

1. Hartanah
2. Pembinaan
3. REIT & Dana Hartanah Lain
4. Pusat Beli-belah / Runcit
5. Hospitaliti
6. Penjagaan Kesihatan
7. Pendidikan
8. Bahan Binaan
9. Kuari
10. Perdagangan & Pembuatan
11. Pelaburan & Perkhidmatan Kewangan
12. Digital
13. Riadah / Perniagaan Destinasi Berkaitan

Persembahan bahagian perniagaan ini mungkin berbeza mengikut evolusi kumpulan dalam materi korporatnya.

Cara terbaik untuk memahami Sunway adalah dengan melihatnya sebagai sebuah ekosistem dan bukannya syarikat tunggal. Sebagai contoh, seseorang yang melawati Sunway City Kuala Lumpur boleh berinteraksi dengan pelbagai perniagaan Sunway dalam satu hari:

Tinggal → Pembangunan kediaman Sunway
Belajar → Sunway University / Sunway College
Bekerja → Pejabat atau hartanah komersial Sunway
Beli-belah → Sunway Pyramid
Bermain → Sunway Lagoon
Menginap → Hotel Sunway
Rawatan Kesihatan → Sunway Medical Centre
Makan & Bersosial → Restoran dan hiburan dalam pembangunan
Melabur → Produk pelaburan hartanah berkaitan Sunway

Model yang saling berkait ini merupakan ciri penentu jenama Sunway.

Jenama Sunway telah berubah secara signifikan sejak 1974. Identiti asalnya mencerminkan permulaan industri dalam perlombongan bijih timah, kuari, dan pembinaan dengan penggunaan warna bumi seperti coklat dan kuning. Syarikat memperkenalkan logo baharu pada tahun 2006 yang menampilkan bentuk abstrak menyerupai dua tangan yang saling berpaut, melambangkan kolaborasi, kerja berpasukan, dan kemajuan.

Pada tahun 2014, Sunway memperkenalkan tanda kata (wordmark) berwarna merah yang digunakan sehingga kini. Menurut Sunway, identiti moden ini menekankan:

• Integriti
• Kerendahan Hati
• Kecemerlangan
• Kesungguhan
• Tenaga
• Wawasan yang berani
• Kesatuan merentasi perniagaan

Logo yang dipermudahkan ini membolehkan jenama induk yang sama digunakan secara konsisten merentasi pelbagai bahagian perniagaan Sunway.

Wawasan rasmi Sunway ialah:

“Menjadi syarikat contoh Asia dalam pembangunan mampan; berinovasi untuk memperkaya kehidupan demi masa depan yang lebih baik.”

Nilai-nilai terasnya adalah:

Integriti

Melakukan perkara yang betul dan menjalankan perniagaan secara jujur serta beretika.

Kerendahan Hati

Kekal hormat, empati, dan bersedia untuk belajar.

Kecemerlangan

Mengejar standard tinggi dalam produk, perkhidmatan, dan operasi.

Ketiga-tiga nilai ini ditekankan secara konsisten dalam semua materi korporat dan jenama Sunway.

Kemampanan merupakan salah satu elemen terpenting dalam kedudukan korporat moden Sunway. Strategi kemampanan syarikat berkait rapat dengan sejarahnya dalam mentransformasi tanah bekas lombong. Sunway menyatakan bahawa ia telah mengadaptasi 17 Matlamat Pembangunan Mampan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (SDG) pada tahun 2015 dan mengintegrasikannya ke dalam strategi perniagaan serta proses pembuatan keputusan.12

Kumpulan ini juga mempromosikan konsep pembangunan perbandaran pintar dan mampan, berbeza daripada pembangunan hartanah konvensional. Agendanya merangkumi:

• Pembangunan bandar mampan
• Pengurusan alam sekitar
• Tindakan iklim
• Tenaga boleh diperbaharui
• Biodiversiti
• Pengangkutan mampan
• Pembangunan sosial
• Pendidikan
• Penjagaan kesihatan
• Pembangunan komuniti

Sunway juga telah menyatakan komitmen untuk mencapai Sifar Bersih menjelang 2050.

Identiti filantropi Sunway berkait rapat dengan Jeffrey Cheah Foundation (JCF). Yayasan ini ditubuhkan atas prinsip bahawa pendidikan harus mudah diakses dan menyumbang kepada mobiliti sosial. Aspek uniknya ialah yayasan ini memiliki dan mentadbir Sunway Education Group di bawah struktur bukan untung. Lebihan kewangan dilaburkan semula ke dalam:

• Biasiswa
• Penyelidikan
• Geran
• Fasiliti
• Pembangunan fakulti

Sunway menyatakan bahawa Yayasan ini dijangka telah menganugerahkan lebih daripada RM1 bilion dalam bentuk biasiswa dan geran menjelang 2026.13 Ini menjadikan pendidikan bukan sekadar perniagaan komersial, tetapi juga sebahagian penting daripada strategi impak sosial Sunway.

Adalah penting untuk membezakan antara Sunway Group dan Sunway Berhad. “Sunway” boleh merujuk kepada keseluruhan kumpulan korporat/jenama, manakala Sunway Berhad ialah syarikat tersenarai awam yang bertindak sebagai syarikat induk bagi kumpulan syarikat Sunway. Ekosistem tersenarai awam Sunway merangkumi:

• Sunway Berhad
• Sunway Construction Group Berhad
• Sunway REIT

Laporan kemampanan 2025 mengenal pasti Sunway Berhad sebagai salah satu syarikat tersenarai utama di Malaysia dan syarikat induk bagi kumpulan yang lebih luas. Perbezaan ini penting apabila membincangkan prestasi kewangan atau penilaian pasaran saham syarikat.

Walaupun Sunway berakar umbi dan beridentitikan Malaysia, kumpulan ini telah berkembang ke peringkat antarabangsa. Perniagaan dan pelaburannya melangkaui sempadan negara, khususnya di:

• Asia Tenggara
• Hospitaliti
• Pendidikan
• Penjagaan kesihatan
• Hartanah
• Pelaburan

Sebagai contoh, Sunway Hotels & Resorts beroperasi di Malaysia, Kemboja, dan Vietnam.14 Materi korporat Sunway menyifatkan kumpulan yang lebih luas sebagai beroperasi di lebih 50 lokasi di seluruh dunia.15

Perbezaan terbesar Sunway terletak pada model perniagaan bersepadunya. Pemaju hartanah biasa mungkin hanya membeli tanah, membangun, menjual, dan beralih ke projek lain. Sebaliknya, model Sunway adalah:

Peroleh/bangun tanah → bina → bangunkan → miliki → operasi → sediakan pendidikan → sediakan kesihatan → operasi runcit → operasi hotel → operasi riadah → kitar semula/laburkan modal

Ini mewujudkan ekosistem saling berkait di mana perniagaan Sunway yang berbeza dapat memperkukuh satu sama lain. Contohnya di Sunway City: hartanah, Sunway Pyramid, Sunway Lagoon, hotel, Sunway Medical Centre, Sunway University, pejabat, restoran, infrastruktur pengangkutan, dan komuniti kediaman sekeliling semuanya saling melengkapi. Oleh itu, Sunway lebih tepat difahami sebagai ekosistem pembinaan bandar dan perkhidmatan dan bukannya sekadar syarikat hartanah.

16

Setakat tahun 2026, Sunway tidak lagi dikenali sebagai syarikat perlombongan kecil seperti pada 1974. Ia telah menjadi konglomerat Malaysia yang mempelbagai merangkumi sektor hartanah, pembinaan, penjagaan kesihatan, pendidikan, hospitaliti, runcit, riadah, bahan binaan, pelaburan, dan sektor berkaitan.17 Perkembangannya boleh dirumuskan dalam empat fasa:

1974–1980: Sunway Industri
Perlombongan bijih timah → kuari → pembinaan

1980-an–1990-an: Sunway Pembinaan Bandar
Tanah terbiar lombong → Sunway City → hartanah + runcit + riadah + hospitaliti

1990-an–2010-an: Sunway Kepelbagaian
Hartanah → pembinaan → pendidikan → kesihatan → hotel → REIT → perkhidmatan lebih luas

2010-an–2026: Sunway Ekosistem Mampan
Perbandaran bersepadu → kemampanan → pendidikan/filantropi → kesihatan → pendigitalan → pengembangan antarabangsa

1. Sunway Group | Milestones
2. Sunway Group | Sunway at a glance
3. SUSTAINABILITY REPORT 2025
4. Our Brand Evolution Since 1974 – Sunway Stories
5. Sunway Group | Founder and Chairman
6. About Sunway Group | Sunway Hotels & Resorts
7. Celebrating Our Historic Milestones With Malaysia – Sunway Stories
8. Man Behind the Brand – Sunway Stories
9. About Us | Sunway Hotels & Resorts
10. Meet Our Founder | Sunway Education Group
11. From Junior Executive to Group Leader, Guided by Her Father and a Belief in Family Harmony – Sunway Stories
12. A Guiding Light for Corporate Malaysia – Sunway Stories
13. Our brand evolution since 1974 – Sunway Education E-Archive Repository
14. Sunway Hotels & Resorts | Holiday Resort in Southeast Asia
15. Sunway Group | Board of Directors
16. Sunway Group | Corporate Sustainability – Sustainability Reports & Policies
17. Sunway Group | Careers