Terdapat perbezaan ketara mengenai tarikh penubuhan: rekod kerajaan China menyatakan bahawa tradisi jenama bermula pada tahun 1950, manakala syarikat itu sendiri umumnya merujuk kepada sejarah perusahaan modennya yang bermula pada tahun 1983. Tanda dagangan “十八子作” kemudiannya didaftarkan secara rasmi pada tahun 1997.13

Nama SHI BA ZI ZUO mempunyai makna linguistik dan budaya yang mendalam. Secara harfiah, 十八子 bermaksud “lapan belas anak”, namun ia sebenarnya merupakan satu teka-teki aksara Cina.

Nama keluarga pengasasnya ialah Li (李). Aksara Cina 李 boleh diuraikan secara visual kepada:

木 + 子

Akaun sejarah jenama ini mempersembahkan “十八子” sebagai dekonstruksi kreatif bagi aksara 李, sekaligus mengaitkan nama tersebut dengan identiti keluarga pengasas.3

Perkataan “作” pula membawa maksud “buatan / hasil tangan / pertukangan”. Oleh itu, 十八子作 boleh difahami secara konsep sebagai:

“Buatan Shibazi” / “Pertukangan Shibazi.”

Nama ini amat bersesuaian untuk jenama pisau kerana ia menekankan pembuat dan proses pembuatan, bukannya sekadar menggambarkan produk semata-mata. Slogan sejarah jenama ini ialah:

先做好人，再造好刀
“Jadilah orang yang baik dahulu, barulah hasilkan pisau yang baik.”

Misi korporat utamanya pula ialah:

做一把好刀
“Hasilkan pisau yang berkualiti.”13

Untuk memahami SHI BA ZI ZUO, adalah penting untuk mengenali latar belakang Yangjiang. Yangjiang merupakan sebuah bandar pesisir di barat Guangdong yang mempunyai tradisi pembuatan pisau dan gunting yang sangat kukuh. Profil Jenama Warisan China daripada kerajaan menjejaki sejarah pembuatan pisau di Yangjiang seawal lebih 1,400 tahun lalu, manakala industri moden berkembang daripada bengkel tukang besi tradisional menjadi kluster perindustrian yang besar.1

Secara sejarahnya, pisau dihasilkan dalam bengkel kerja besi/tukang besi kecil, yang akhirnya mewujudkan penumpuan tukang mahir di kawasan seperti Datiexiang (打铁巷, “Lorong Tukang Besi”). Warisan ini menjadi asas kepada pengeluar pisau moden Yangjiang, termasuk SHI BA ZI ZUO, untuk membina perniagaan mereka. Justeru, identiti korporat SHI BA ZI ZUO berkait rapat dengan budaya pembuatan pisau bandar ini.

Tokoh utama dalam sejarah jenama ini ialah Li Lianghui (李良辉). Menurut profil Jenama Warisan Kementerian Perdagangan, Li memasuki bengkel tukang besi di Yangjiang pada tahun 1947 untuk mempelajari pembuatan pisau tradisional. Beliau kemudiannya menjadi murid kepada Liang Jifu (梁季芙), seorang guru penting dalam bidang pembuatan pisau Yangjiang.1

Li mewakili jambatan antara pertukangan tradisional Yangjiang dan pembuatan pisau perindustrian moden. Pada peringkat awal, beliau menumpukan perhatian sepenuhnya kepada pembuatan pisau dan tidak mempelbagaikan kepada produk rumah tangga lain yang tidak berkaitan. Fokus tunggal ini menjadi sebahagian penting daripada identiti syarikat.3

Asal Usul 1950

Arkib Jenama Warisan kerajaan menetapkan permulaan tradisi jenama “十八子作” pada tahun 1950. Pada ketika itu, Li Lianghui menyedari bahawa pisau kecil yang dihasilkannya tidak memenuhi keperluan isi rumah biasa. Beliau kemudian menubuhkan bengkel tukang besi “十八子” dan mula membuat pisau dapur yang lebih besar untuk pelanggan tempatan.1

Perusahaan Moden 1983

Titik perubahan utama berlaku pada tahun 1983 apabila Li Lianghui dan isterinya, Lu Rongjuan, mula menubuhkan kilang pisau mereka sendiri. Operasi awal ini berskala sangat kecil, dengan bengkel kurang daripada 200 m², kira-kira lapan pekerja dan modal kurang daripada RMB 20,000, yang tertumpu kepada penghasilan parang keluli karbon.2

Dari bengkel skala keluarga ini, syarikat berkembang selama beberapa dekad menjadi kumpulan pembuatan berskala besar melalui evolusi: tukang tradisional → bengkel keluarga → kilang swasta → pengeluar berjenama → kumpulan perindustrian bersepadu.

Pendaftaran Tanda Dagangan

Pada tahun 1990-an, syarikat menyedari perlunya identiti jenama yang tersendiri dan dilindungi undang-undang. Tanda dagangan 十八子作 didaftarkan secara rasmi pada tahun 1997, menandakan peralihan daripada sekadar menjual pisau kepada membina jenama pisau yang dikenali.13

Kronologi Perkembangan Kumpulan

Kumpulan ini seterusnya berkembang daripada bengkel kecil menjadi organisasi pembuatan bersepadu secara menegak.3

Walaupun sering dikaitkan dengan parang Cina, portfolio produk SHI BA ZI ZUO adalah jauh lebih luas. Subsidiari pembuatannya menyatakan telah membangunkan lebih 2,000 variasi merentas jenis keluli, spesifikasi dan fungsi yang berbeza.3

Pisau Dapur

• Parang Cina
• Pisau pencincang
• Pisau penghiris
• Pisau chef
• Pisau penyahdaging
• Pisau utiliti
• Pisau buah-buahan dan sayuran
• Pisau dapur khusus

Set Pisau

• Set pisau isi rumah
• Set hadiah
• Set pelbagai fungsi
• Kombinasi pisau dan blok

Peralatan Memotong Lain

• Gunting
• Alat pemotong isi rumah
• Pisau khusus

Perkakasan Rumah Tangga

Kumpulan yang lebih luas juga mengeluarkan pelbagai produk perkakasan dapur dan isi rumah.3

Oleh itu, SHI BA ZI ZUO lebih tepat difahami sebagai jenama peralatan memotong Cina yang komprehensif dan bukan sekadar “jenama parang”.

Parang dapur klasik Cina berbeza secara asasnya daripada pisau chef Barat. Ia biasanya direka dengan bilah segi empat tepat, membolehkan pengguna melakukan pelbagai tugas seperti menghiris, mencincang, menumbuk bawang putih, memindahkan bahan makanan dan melakukan tugasan memotong yang berat. SHI BA ZI ZUO membina reputasinya dengan kuat sekitar gaya pisau ini.

Syarikat ini menyesuaikan produknya mengikut tabiat memasak serantau di China. Bahan sejarah syarikat mencatatkan bahawa wilayah berbeza mempunyai keutamaan dan amalan memotong yang berlainan, mendorong pembangunan pelbagai jenis pisau. Keupayaan adaptasi serantau ini merupakan salah satu sebab jenama ini mampu berkembang ke peringkat nasional.3

Sejarah SHI BA ZI ZUO dicirikan oleh lima revolusi teknologi utama yang membezakannya daripada pengeluar tradisional:13

1. Pembinaan bilah dan pemegang bersepadu

Syarikat membangunkan pembinaan 连体直出, di mana struktur bilah dan pemegang disatukan secara signifikan berbanding kaedah penyambungan berasingan yang lama. Ini dianggap sebagai salah satu inovasi terpenting dalam pembuatan pisau Cina moden.

2. Pisau dapur pelbagai fungsi

Pada tahun 1990-an, SHI BA ZI ZUO mengembangkan produk daripada parang tradisional mudah kepada pisau dapur pelbagai fungsi, termasuk pisau yang direka untuk memotong daging, menyisik ikan, membuka botol dan memotong makanan beku. Ini mencerminkan peralihan daripada alat tradisional kepada produk pengguna moden.3

3. Set pisau

Syarikat membangunkan set pisau gaya Cina yang direka bukan sahaja untuk penyimpanan, tetapi juga untuk keselamatan, organisasi, persembahan dan pemberian hadiah. Ini penting secara budaya kerana pisau secara tradisinya mempunyai pantang larang tertentu sebagai hadiah di China. SHI BA ZI ZUO membantu mempopularkan set pisau sebagai produk komersial dan hadiah.3

4. Keluli termaju

Syarikat bekerjasama dalam pembangunan dan penggunaan keluli seperti 7Cr17Mo dan keluli komposit tahan karat untuk pisau pengguna kelas atasan.13

5. Integrasi keluli-ke-pisau

Syarikat melabur dalam keupayaan pengeluaran kelulinya sendiri, mengintegrasikan rantaian: pembuatan keluli → pemprosesan bahan → rawatan haba → pengeluaran pisau → penyiapan → jualan. Integrasi menegak ini merupakan ciri membezakan model perniagaan Shibazi.

Bagi pengeluar pisau, keluli adalah asas prestasi produk. SHI BA ZI ZUO melabur secara besar-besaran dalam metalurgi dan pembangunan bahan. Penyelidikan syarikat merangkumi keluli aloi khas, keluli tahan karat, keluli komposit, rawatan haba, rawatan permukaan, teknologi peleburan semula dan pembangunan bahan baharu.

Sebagai contoh, syarikat telah menggunakan keluli cair semula elektroslag untuk produk pisau tertentu bagi meningkatkan kebersihan, kekuatan, kekerasan, ketangguhan dan prestasi keseluruhan.3 Ini menjadikan kumpulan ini bukan sekadar kilang pisau, tetapi perusahaan yang mengintegrasikan penyelidikan saintifik, pembuatan keluli, pembuatan pisau dan jualan.

Subsidiari pembuatan semasa beroperasi merangkumi pembuatan pisau dan gunting, produk dapur, produk keluli tahan karat, pemprosesan keluli, penyelidikan bahan, rawatan permukaan, rawatan haba dan pembangunan produk, dengan lebih 2,000 variasi pisau dan peralatan memotong.3

Bahan syarikat yang lebih lama mendokumentasikan jejak pembuatan melebihi 250,000 m² dan ribuan pekerja. Syarikat juga mengekalkan kehadiran jualan antarabangsa, dengan produk dieksport ke pasaran termasuk Amerika Syarikat, Kanada, Jerman, Rusia, Korea Selatan, Eropah dan Asia Tenggara.3

Visi jangka panjang syarikat adalah untuk menjadikan jenama ini sebagai jenama pisau Cina global, meletakkannya dalam posisi kompetitif bersama jenama pisau antarabangsa dari Jepun, Jerman dan Switzerland, sambil mengekalkan identiti kuliner Cina yang jelas.3

Pada tahun 1998, “Pusat Pisau Dapur China” (中国菜刀中心) ditubuhkan di fasiliti syarikat di Yangjiang. Ini menunjukkan peranan aktif SHI BA ZI ZUO sebagai institusi perwakilan industri, bukan sekadar peserta dalam industri pisau Yangjiang. Kluster pembuatan Yangjiang yang lebih luas kemudiannya menjadi salah satu pangkalan pengeluaran pisau dan peralatan memotong yang penting di dunia.3

SHI BA ZI ZUO menekankan kawalan kualiti perindustrian dan merupakan antara yang terawal dalam industrinya menerima pakai sistem pengurusan kualiti antarabangsa termasuk ISO 9001 dan piawaian pengurusan alam sekitar ISO 14001.3

Profil semasa Kementerian Perdagangan menyatakan bahawa syarikat:
* Menerajui penggubalan satu piawaian kebangsaan untuk pisau dapur;
* Menyertai 10 piawaian kebangsaan/industri;
* Memegang 60+ paten berkuat kuasa;
* Telah menerima lebih 300 anugerah/penghargaan dalam pelbagai bidang.1

Falsafah syarikat menggabungkan pertukangan tradisional + pemiawaian perindustrian + penyelidikan dan pembangunan berterusan.

Pada tahun 2024, Kementerian Perdagangan secara rasmi mengiktiraf 十八子作 sebagai Jenama Warisan China (中华老字号). Pengiktirafan ini diberikan kepada jenama yang mempunyai kesinambungan sejarah, nilai budaya dan warisan komersial yang signifikan.

Senarai rasmi mengenal pasti Yangjiang Shibazi Group Co., Ltd. dan jenama 十八子作 dalam kumpulan ketiga Jenama Warisan China. Status “warisan” ini diperoleh melalui kesinambungan tradisi kraf dan salasilah jenama, serta perkembangan sejarahnya di Yangjiang, walaupun entiti korporat modennya tidak berusia berabad-abad.13

Falsafah jenama SHI BA ZI ZUO boleh difahami melalui tiga lapisan:

1. 做一把好刀: “Hasilkan pisau yang berkualiti” — misi asas.
2. 先做好人，再造好刀: “Jadilah orang yang baik dahulu, barulah hasilkan pisau yang baik” — penekanan kepada pertukangan dan peribadi.
3. 十八子就是刀，刀就是十八子: “Shibazi ialah pisau; pisau ialah Shibazi” — ambisi untuk menjadikan 十八子 sinonim dengan pisau Cina.13

Strategi penjenamaannya berkait rapat dengan lokasi. Identiti Yangjiang tidak disembunyikan, sebaliknya dijadikan perkaitan sengaja: Yangjiang → Pembuatan pisau Cina → SHI BA ZI ZUO. Bagi jenama ini, “Yangjiang” menyampaikan warisan pembuatan pisau, pertukangan, kepakaran pembuatan dan budaya kuliner Cina.3

Syarikat telah menjadikan pembuatan pisau sebagai satu bentuk pelancongan budaya perindustrian. Menurut Kementerian Perdagangan, kumpulan ini kini memiliki beberapa aset pelancongan budaya, termasuk:
* Sebuah muzium Gred III peringkat kebangsaan;
* Tapak demonstrasi pelancongan perindustrian kebangsaan;
* Dua tarikan pelancong tahap AAA;
* Pangkalan perlindungan pengeluaran warisan budaya tidak ketara Guangdong;
* Pangkalan pendidikan/lawatan pembelajaran peringkat wilayah.1

Ini menunjukkan bahawa SHI BA ZI ZUO menyajikan dirinya bukan sekadar sebagai produk untuk dibeli, tetapi sebagai sebahagian daripada naratif yang lebih luas mengenai pisau Cina + Yangjiang + pertukangan + budaya makanan Cina.

SHI BA ZI ZUO mempunyai identiti yang berbeza berbanding jenama pisau antarabangsa lain:

Kekuatan sejarah SHI BA ZI ZUO terletak pada masakan Cina, khususnya sistem masakan berasaskan parang, dan tidak seharusnya dinilai semata-mata melalui lensa pisau presisi gaya Jepun.

Di China, “十八子” sangat sinonim dengan pisau dapur, terutamanya parang Cina. Syarikat ini secara sejarahnya mendakwa kedudukan jualan terkemuka dalam pasaran pisau dapur China, dengan laporan permohonan anugerah kualiti menyatakan bahawa pisaunya menduduki tempat pertama dalam jualan pisau dapur China selama bertahun-tahun berturut-turut. Angka-angka ini adalah tuntutan yang disediakan oleh syarikat dan bukan statistik pasaran semasa yang bebas, namun ia menggambarkan bahawa SHI BA ZI ZUO merupakan salah satu jenama pisau domestik Cina yang paling dikenali, seiring dengan nama-nama seperti Zhang Xiaoquan (张小泉).3

Hubungan jenama ini dengan Yangjiang boleh dirumuskan sebagai: Yangjiang ialah tempatnya; SHI BA ZI ZUO ialah salah satu jenama pisau andalannya. Yangjiang dikenali di China sebagai “Ibu Kota Pisau dan Gunting China” (中国刀剪之都). Ekosistem perindustrian bandar ini merangkumi pembekal keluli, penempaan, pengacuan, pengisaran, rawatan haba, penggilapan, pengeluaran pemegang, pembungkusan, logistik dan eksport. SHI BA ZI ZUO membesar dalam ekosistem ini sambil membangunkan keupayaan bersepadu menegaknya sendiri, memberikan hubungan yang sangat kuat dengan identiti “pisau Yangjiang”.

Jenama ini dikendalikan oleh Yangjiang Shibazi Group Co., Ltd. (阳江十八子集团有限公司). Lengan pembuatan pisau kumpulan ini ialah Yangjiang Shibazi Knife & Scissors Products Co., Ltd., yang disifatkan sebagai perusahaan asas/pengeluaran terasnya.

Kumpulan ini telah berkembang melangkaui pembuatan pisau mudah kepada bidang termasuk keluli, pengeluaran pisau dan gunting, penyelidikan dan pembangunan, jualan, logistik, aktiviti pelancongan/budaya dan pembuatan berkaitan. Bahan korporatnya menyifatkan model ini sebagai model rantaian industri menyeluruh.3

Terdapat sekurang-kurangnya lima sebab mengapa SHI BA ZI ZUO dianggap signifikan:

1. Memodenkan pembuatan pisau Yangjiang: Mewakili peralihan daripada bengkel tukang besi tradisional kepada pengeluaran perindustrian moden.
2. Mengubah produk menjadi jenama: Membangunkan penjenamaan yang dikenali bagi pisau Cina yang dahulunya sering dijual sebagai komoditi generik.
3. Menggabungkan budaya kuliner Cina dengan reka bentuk moden: Membangunkan produk berdasarkan tabiat masakan Cina dan bukan sekadar meniru pisau Jepun atau Eropah.
4. Melabur dalam keseluruhan rantaian pengeluaran: Penyelidikan keluli dan bahannya adalah luar biasa bagi jenama pisau pengguna.
5. Mengubah pembuatan pisau menjadi pelancongan budaya: Muzium dan program pelancongan perindustriannya menjadikan pengeluaran pisau sebahagian daripada identiti budaya Yangjiang.1

1. SHI BA ZI ZUO – YouTube
2. 陽江十八子集團- 維基百科
3. SHI BA ZI ZUO – YouTube