Microsoft Azure, atau secara rasminya dikenali sebagai Microsoft Azure, ialah platform pengkomputeran awan global milik Microsoft. Platform ini menyediakan pelbagai perkhidmatan awan untuk pengkomputeran, storan, pangkalan data, rangkaian, keselamatan siber, analitik, kecerdasan buatan (AI), pembangunan aplikasi, Internet of Things (IoT), dan banyak lagi.

Azure terutamanya menyasarkan perniagaan, kerajaan, pembangun perisian, dan organisasi yang memerlukan infrastruktur untuk membina, melaksanakan, mengendalikan, dan menskalakan perisian tanpa perlu memiliki serta menyelenggara semua infrastruktur fizikal di bawahnya sendiri. Microsoft menerangkan Azure pada masa kini sebagai platform yang menyatukan infrastruktur, data, model AI, aplikasi, keselamatan, dan tadbir urus merentas persekitaran awan, hibrid, dan hujung (edge).

Asal usul Azure bermula pada tahun 2008, apabila Microsoft memperkenalkan platform awannya di bawah nama kod Project Red Dog. Ia telah dipertunjukkan kepada umum di Persidangan Pembangun Profesional Microsoft pada Oktober 2008. 1

Platform ini pada asalnya dipanggil Windows Azure. Microsoft pada mulanya memposisikannya sebagai platform untuk pembangun membina dan hos aplikasi dalam pusat data Microsoft. Perkhidmatan ini mula tersedia secara komersial sekitar tahun 2010.

Pada tahun-tahun awalnya, Azure lebih dikaitkan dengan Platform sebagai Perkhidmatan (PaaS). Pembangun boleh melaksanakan aplikasi tanpa perlu menguruskan pelayan fizikal dan sebahagian besar infrastruktur asas.

Microsoft kemudiannya memperluaskan Azure kepada Infrastruktur sebagai Perkhidmatan (IaaS). Mesin maya, rangkaian, storan, pangkalan data, perkhidmatan identiti, dan keupayaan infrastruktur lain membolehkan pelanggan memigrasikan beban kerja perusahaan tradisional ke awan. Dokumentasi sejarah Microsoft merekodkan pengenalan Azure Virtual Machines dan sokongan VM Linux semasa tahun 2012. 2

Pada tahun 2014, Microsoft membuang perkataan “Windows” daripada namanya, menukar Windows Azure menjadi Microsoft Azure. Perubahan ini mencerminkan sokongan platform yang semakin luas terhadap Linux, teknologi sumber terbuka, pelbagai bahasa pengaturcaraan, dan beban kerja bukan Windows.

Peralihan lebih luas Microsoft ke arah pengkomputeran awan dipercepatkan di bawah CEO Satya Nadella. Azure menjadi salah satu komponen pusat transformasi Microsoft daripada sebuah syarikat yang sangat berpusatkan Windows dan perisian bungkusan tradisional kepada perkhidmatan awan dan langganan. Microsoft menyatakan Azure mencapai kadar tahunan sebanyak $20 bilion pada tahun 2018, melebihi sasaran syarikat tersebut.

Azure bukanlah satu set perisian tunggal dan ia juga bukan sekadar koleksi pusat data Microsoft.

Ia lebih tepat difahami sebagai platform awan yang terdiri daripada ratusan perkhidmatan yang saling berkaitan.

Sebagai contoh, sebuah syarikat boleh menggunakan Azure untuk:

1. Mencipta pelayan maya.
2. Menyimpan fail dan sandaran.
3. Menjalankan laman web.
4. Menghoskan bahagian belakang (backend) aplikasi mudah alih.
5. Menyimpan data dalam pangkalan data hubungan (relational database).
6. Menjalankan pangkalan data NoSQL.
7. Membina aplikasi berkuasa AI.
8. Menganalisis berbilion rekod.
9. Menyambungkan pejabat dan pusat data melalui rangkaian persendirian.
10. Mengesahkan pekerja dan pelanggan.
11. Memantau aplikasi.
12. Melindungi aplikasi daripada serangan siber.
13. Melaksanakan perisian secara automatik.
14. Menjalankan beban kerja di hujung (edge) atau dalam persekitaran hibrid.

Microsoft pada masa ini menerangkan Azure menawarkan lebih daripada 200 produk dan perkhidmatan, disokong oleh infrastruktur global yang merangkumi lebih daripada 70 wilayah dan lebih daripada 400 pusat data, menurut gambaran keseluruhan semasa Microsoft.

1. Pengkomputeran (Compute)

Pengkomputeran merujuk kepada kuasa pemprosesan yang digunakan untuk menjalankan aplikasi dan beban kerja.

Tawaran pengkomputeran Azure yang penting termasuk:

• Azure Virtual Machines — pelayan maya yang dihoskan di awan.
• Azure App Service — hos terurus untuk aplikasi web dan API.
• Azure Kubernetes Service (AKS) — Kubernetes terurus.
• Azure Functions — pengkomputeran tanpa pelayan (serverless).
• Azure Container Apps — hos kontena tanpa pelayan terurus.
• Azure Batch — pengkomputeran selari dan kelompok skala besar.

Oleh itu, Azure menyokong segala-galanya daripada laman web ringkas hingga sistem perusahaan tersebar berskala besar.

Dokumentasi pembangun Microsoft menerangkan App Service, Container Apps dan perkhidmatan lain sebagai komponen yang boleh digabungkan untuk membina seni bina aplikasi lengkap.

2. Storan

Azure menyediakan storan awan untuk pelbagai tujuan.

Contohnya termasuk:

• Blob Storage untuk objek dan fail.
• Azure Files untuk kongsi fail terurus.
• Queue Storage untuk penghantaran mesej.
• Disk Storage untuk mesin maya.
• Storansandaran dan arkib.

Syarikat boleh menyimpan apa sahaja daripada imej dan video laman web hingga set data gergasi dan sandaran perusahaan.

3. Pangkalan Data

Azure mempunyai ekosistem pangkalan data yang meluas.

Perkhidmatan utama termasuk:

• Azure SQL Database
• Azure SQL
• Azure Cosmos DB
• Azure Database for PostgreSQL
• Azure Database for MySQL
• Azure Cache for Redis
• Pelbagai perkhidmatan analitik dan platform data

Azure SQL Database ialah pangkalan data awan terurus Microsoft berdasarkan teknologi SQL Server, manakala Cosmos DB menyediakan platform pangkalan data NoSQL yang diagihkan secara global dengan pelbagai API.

4. Rangkaian

Azure menyediakan infrastruktur rangkaian yang menyambungkan aplikasi, pengguna, pusat data dan persekitaran awan lain.

Contohnya termasuk:

• Rangkaian maya
• Gerbang VPN
• ExpressRoute
• Imbangan beban (Load balancing)
• DNS
• Application Gateway
• Penghantaran kandungan
• Perkhidmatan firewall
• Perlindungan DDoS
• Pengurusan API

Ini membolehkan organisasi membina rangkaian persendirian dan awam yang canggih tanpa perlu membina semua infrastruktur rangkaian secara fizikal.

5. Kecerdasan Buatan (AI)

AI telah menjadi salah satu kawasan strategik paling penting bagi Azure.

Azure menyediakan infrastruktur dan perkhidmatan untuk:

• AI generatif
• Pembelajaran mesin
• Pembangunan aplikasi AI
• Ejen AI
• Visi komputer
• Pengecaman suara
• Pemprosesan bahasa tabii
• Carian AI
• Pelaksanaan model
• Tadbir urus dan pemantauan AI

Microsoft juga menawarkan Azure OpenAI Service, yang memberikan akses kepada model OpenAI melalui platform Azure milik Microsoft.

Microsoft semakin memposisikan Azure sebagai platform untuk membina dan mengendalikan aplikasi dan ejen AI, dan bukan sekadar sebagai infrastruktur awan tradisional.

6. Data dan Analitik

Azure menyediakan perkhidmatan untuk mengumpul, memproses, menyimpan dan menganalisis sejumlah besar maklumat.

Organisasi boleh menggunakan Azure untuk:

• Gudang data
• Pemprosesan data raya (big-data)
• Tasik data
• Penstriman data
• Pintasan perniagaan
• Integrasi data
• Pembelajaran mesin
• Analitik masa nyata

Ini amat penting bagi organisasi yang ingin menggabungkan data operasi mereka dengan sistem AI.

7. Identiti dan Keselamatan

Azure mempunyai ekosistem identiti dan keselamatan siber yang besar.

Salah satu komponen paling penting ialah Microsoft Entra ID, yang dahulunya dikenali sebagai Azure Active Directory.

Entra ID membolehkan organisasi menguruskan:

• Identiti pengguna
• Pengesahan
• Akses aplikasi
• Log masuk sekali sahaja (Single sign-on)
• Akses bersyarat
• Identiti istimewa

Teknologi keselamatan Azure lain melindungi infrastruktur, aplikasi, rahsia, rangkaian dan data.

Microsoft menekankan keselamatan sebagai bahagian fundamental dalam seni bina Azure, termasuk perlindungan berlapis merentas pusat data fizikal, infrastruktur dan operasi.

8. DevOps dan Pembangunan Aplikasi

Azure juga bersepadu rapat dengan pembangunan perisian.

Pembangun boleh menggunakan Azure bersama-sama dengan:

• GitHub
• GitHub Actions
• Azure DevOps

• Visual Studio
  *.NET

• Java

• Python
• JavaScript/TypeScript
• Go
• C++
• Rust
• Kubernetes
• Docker
• Terraform

Microsoft secara eksplisit menyokong pelbagai bahasa pengaturcaraan dan pendekatan pembangunan, dan tidak mengehadkan Azure hanya kepada ekosistem pengaturcaraan Microsoft sendiri.

Azure merupakan salah satu perniagaan paling penting dalam Microsoft.

Ia juga berfungsi rapat dengan banyak produk dan platform Microsoft lain, termasuk:

• Microsoft 365
• Windows
• Windows Server
• SQL Server
• Microsoft Dynamics
• Power Platform
• GitHub
• Visual Studio
• Microsoft Security
• Microsoft Fabric
• Microsoft Teams
• Xbox dan infrastruktur permainan

Ini mencipta salah satu kelebihan kompetitif utama Azure: organisasi yang sudah mendalam dalam ekosistem perusahaan Microsoft boleh mengintegrasikan Azure dengan teknologi yang mungkin sudah mereka gunakan.

Salah satu ciri penentu Azure ialah fokusnya terhadap awan hibrid.

Model awan tradisional mungkin bermaksud memindahkan segala-galanya dari pusat data syarikat ke awan awam.

Awan hibrid adalah berbeza: sesetengah sistem kekal di premis (on-premises) manakala yang lain beroperasi dalam Azure.

Sebagai contoh:

Sebuah bank mungkin mengekalkan sesetengah sistem yang sangat sensitif di pusat datanya sendiri sambil menjalankan aplikasi berhadapan pelanggan dan beban kerja analitik dalam Azure.

Azure menyediakan teknologi yang direka untuk menyambungkan dan menguruskan persekitaran ini.

Microsoft juga menekankan sokongan untuk awan multi-provider (multicloud) dan pengkomputeran hujung (edge computing), mencerminkan realiti bahawa organisasi besar sering mengendalikan infrastruktur di pelbagai lokasi dan penyedia awan.

Azure beroperasi melalui infrastruktur pusat data Microsoft di seluruh dunia.

Daripada pelanggan membeli pelayan fizikal, mereka memilih wilayah Azure dan melaksanakan sumber di sana.

Seni bina ini disusun di sekitar konsep seperti:

• Wilayah (Regions)
• Zon Ketersediaan (Availability Zones)
• Pasangan wilayah
• Pusat data
• Lokasi hujung
• Rangkaian global

Ini membolehkan organisasi mereka bentuk aplikasi untuk redundansi geografi, pemulihan bencana dan latensi yang lebih rendah.

Microsoft pada masa ini menyatakan Azure mempunyai lebih banyak wilayah daripada mana-mana penyedia awan lain dan mengendalikan lebih daripada 400 pusat data merentas lebih daripada 70 wilayah.

Azure terutamanya adalah perniagaan perkhidmatan awan.

Daripada membeli pelayan fizikal dengan kos pendahuluan yang tinggi, pelanggan boleh menyewa sumber pengkomputeran dan membayar mengikut penggunaan atau melalui pelbagai komitmen kontrak.

Sebagai contoh, sebuah syarikat mungkin membayar untuk:

• CPU dan memori yang digunakan oleh mesin maya
• Jumlah storan yang digunakan
• Kapasiti pangkalan data
• Trafik rangkaian
• Penggunaan model AI
• Bilangan transaksi
• Permintaan aplikasi
• Perkhidmatan keselamatan
• Sokongan premium

Microsoft juga menyediakan pilihan pembelian berasaskan komitmen dan perjanjian perusahaan.

Oleh itu, Azure mengikuti prinsip pengkomputeran awan yang lebih luas iaitu mengubah infrastruktur menjadi perkhidmatan atas permintaan.

Azure digunakan merentas pelbagai jenis organisasi:

• Syarikat pemula
• Syarikat perisian
• Bank
• Syarikat insurans
• Peruncit
• Pengeluar
• Organisasi penjagaan kesihatan
• Universiti
• Kerajaan
• Korporat multinasional besar

Microsoft menyatakan bahawa 95% daripada syarikat Fortune 500 menggunakan Azure, walaupun angka tersebut adalah statistik yang dilaporkan oleh Microsoft dan bukan pengukuran bebas.

Azure beroperasi dalam pasaran yang sama secara amnya dengan Amazon Web Services (AWS) dan Google Cloud.

Perbandingan ringkas kelihatan seperti berikut:

Perbezaan bukanlah mutlak: ketiga-tiga platform kini menyediakan kemampuan pengkomputeran, storan, pangkalan data, rangkaian, AI dan analitik yang meluas.

Azure mewakili transformasi strategik besar bagi Microsoft.

Secara historikal, perniagaan Microsoft sangat dikaitkan dengan:

Windows → Office → Perisian PC

Perniagaan Microsoft moden lebih berorientasikan kepada:

Awan → Azure → Microsoft 365 → AI → Langganan → Perkhidmatan Perusahaan

Azure amat penting kerana ia menyediakan infrastruktur di mana banyak penawaran awan dan AI Microsoft lain beroperasi.

Strategi awan syarikat ini juga membantu Microsoft beralih daripada terutamanya menjual lesen perisian kepada menyediakan perkhidmatan awan yang dikemas kini secara berterusan.

AI telah mengubah secara signifikan posisi Microsoft terhadap Azure.

Sebelum ini, Azure biasanya diterangkan terutamanya sebagai pesaing kepada AWS untuk infrastruktur awan.

Hari ini, Microsoft semakin mempersembahkan Azure sebagai platform AI.

Ideanya ialah organisasi boleh menggunakan Azure untuk menyatukan:

Data → infrastruktur → model AI → aplikasi → ejen → keselamatan → tadbir urus

dan bukannya memasang setiap komponen secara berasingan.

Posisi Azure semasa Microsoft secara eksplisit menerangkan platform ini sebagai menyatukan infrastruktur, data, model dan aplikasi AI pada skala perusahaan.

Kekuatan utama Azure termasuk:

• Integrasi yang sangat kuat dengan ekosistem perusahaan Microsoft.
• Infrastruktur global yang besar.
• Julat perkhidmatan awan yang meluas.
• Keupayaan awan hibrid yang kuat.
• Sokongan luas untuk Windows dan Linux.
• Integrasi mendalam dengan identiti dan keselamatan perusahaan.
• Ekosistem AI dan pembelajaran mesin yang besar.
• Integrasi kuat dengan GitHub dan alat pembangun.
• Kemampuan pematuhan dan tadbir urus yang meluas.
• Keupayaan untuk menjalankan kedua-dua aplikasi awan asli moden dan beban kerja perusahaan tradisional.

Azure juga menghadapi cabaran tertentu.

Kompleksiti

Azure mempunyai ratusan perkhidmatan, masing-masing dengan konfigurasi, harga dan terminologi tersendiri. Ini boleh menjadikan platform sukar bagi pendatang baru.

Kompleksiti Harga

Harga awan boleh menjadi sukar diramal. Beban kerja yang kelihatan murah pada mulanya boleh menjadi jauh lebih mahal apabila penggunaan, storan, rangkaian, pangkalan data dan perkhidmatan premium meningkat.

Kunci Pembekal (Vendor Lock-in)

Menggunakan perkhidmatan proprietary Azure secara meluas boleh menjadikan migrasi ke penyedia awan lain lebih sukar.

Beban Pengurusan

Walaupun Azure menghapuskan keperluan untuk menguruskan infrastruktur fizikal, organisasi masih perlu menguruskan seni bina, identiti, keselamatan, kebenaran, kos dan aplikasi.

Gangguan Perkhidmatan

Seperti semua platform awan utama, Azure boleh mengalami gangguan perkhidmatan. Pengkomputeran awan mengurangkan banyak risiko infrastruktur tetapi tidak menghapuskan semuanya.

Perkataan “Azure” dipilih sebagai nama platform selepas penjenamaan asalnya yang berorientasikan Windows. Nama ini merujuk kepada warna biru langit dan sesuai dengan kaitan visual Microsoft yang lebih luas dengan warna biru.

Penjenamaan telah berkembang daripada Windows Azure kepada Microsoft Azure yang lebih ringkas, mencerminkan transisi platform daripada platform pembangun berpusatkan Windows kepada ekosistem awan rentas platform yang luas.

Sehingga tahun 2026, Azure paling baik difahami bukan sekadar sebagai jawapan Microsoft kepada AWS milik Amazon, tetapi sebagai platform awan dan AI perusahaan yang luas.

Evolusinya boleh diringkaskan sebagai:

Project Red Dog → Windows Azure → Platform awan Azure → Awan perusahaan → Platform hibrid/multi-awan → Platform AI dan ejen

Platform ini kini merangkumi hampir setiap lapisan utama pengkomputeran perusahaan moden: infrastruktur, aplikasi, pangkalan data, rangkaian, identiti, keselamatan, analitik dan AI. Dokumentasi semasa Microsoft sendiri menerangkan Azure sebagai platform untuk membina dan mengendalikan aplikasi serta ejen AI merentas persekitaran awan, hibrid dan hujung. 3

Dalam Satu Ayat

Microsoft Azure ialah platform pengkomputeran awan dan AI global milik Microsoft, yang menyediakan organisasi dengan infrastruktur atas permintaan, platform aplikasi, pangkalan data, rangkaian, keselamatan, data dan perkhidmatan kecerdasan buatan melalui infrastruktur awan global Microsoft.

1. Official Microsoft Azure website
2. Microsoft Azure
3. Microsoft Azure documentation